🥱 Uit de 6-uur-slaapclub: wat ik leerde na 10 maanden gebroken nachten

Ik riep jarenlang trots dat ik met zes uur slaap genoeg had. Het was bijna een ereteken, een stukje identiteit: “Ik kan prima functioneren op weinig slaap.” Maar vandaag lever ik mijn lidkaart van die club in.

De voorbije maanden had ik voortdurend honger. Eerst wees ik naar de borstvoeding (logisch toch dat je dan constant trek hebt?). Maar zelfs nadat ik stopte, bleef mijn verzadiging “off”. Ik at normale of zelfs grote porties met een degelijke samenstelling, maar na een uur had ik opnieuw zin in iets. Alsof mijn interne verzadigingsknop kapot was.

Daarbovenop begon ik cijfers en afspraken minder goed te onthouden. Of ik stapte een kamer binnen en wist totaal niet meer wat ik daar kwam doen. Mijn brein voelde trager, stroperiger. En ja, ik werd sneller geïrriteerd.

Toen vielen de puzzelstukjes in elkaar: wat écht veranderd was, was mijn slaap. Met een dochter van zeven maanden die nog niet doorslaapt, en de slapeloze laatste maanden van mijn zwangerschap erbij, zit ik intussen bijna tien maanden in gebroken nachten. En dan kan je jezelf moeilijk nog wijsmaken dat zes uur slaap genoeg is.

Dus ben ik – hoe kan het ook anders – de wetenschap ingedoken.

👩‍🔬 Wat de wetenschap zegt over slaapduur

De consensus is duidelijk: volwassenen hebben gemiddeld 7 tot 9 uur slaap nodig. Minder dan 6 uur wordt in grote studies consequent gelinkt aan een hoger risico op:

• hart- en vaatziekten

• diabetes type 2

• overgewicht

• depressieve klachten

• 
  

Er is een kleine genetische uitzondering: varianten in bijvoorbeeld het DEC2- of ADRB1-gen zorgen ervoor dat minder dan 1% van de mensen met vijf à zes uur slaap écht goed kan functioneren. Maar de kans dat jij of ik daarbij horen, is bijzonder klein. Ik dus zeker niet.

Wat ik zelf ervaarde, sluit perfect aan bij wat studies laten zien:

🌮 Honger en verzadiging uit balans

Bij slaaptekort stijgt ghreline (het hongerhormoon) en daalt leptine (het verzadigingshormoon). Gevolg: meer honger, minder snel voldaan. Onderzoek toont dat mensen na korte nachten gemiddeld 250–500 kcal méér eten per dag.

🧠 Focus en geheugen krijgen een knauw

De hippocampus – het hersengebied dat instaat voor geheugenopslag – functioneert minder goed. Je onthoudt minder en reageert trager. Studies vergelijken dit effect zelfs met dat van enkele glazen alcohol.

En herken je dit? Je stapt een kamer binnen en weet niet meer wat je er kwam doen. Dat zogenaamde doorway-effect is normaal, maar komt veel vaker voor bij slaaptekort omdat zowel je werkgeheugen (prefrontale cortex) als je hippocampus minder actief zijn.

🤬 Emoties op scherp

Bij slaaptekort draait de amygdala – het emotiecentrum – juist overuren, terwijl de prefrontale cortex - het controlecentrum- minder goed afremt. Gevolg: je bent sneller geïrriteerd, emotioneler en hebt minder geduld. Kleine dingen kunnen plots veel groter lijken.

🤦🏼‍♀️ Waarom ik dacht dat zes uur genoeg was

Waarom hield ik (en jij misschien ook) dan zo koppig vast aan die overtuiging?

• Mindset: Mijn geloof dat ik weinig slaap nodig had, werkte als een placebo. Alleen is die illusie intussen uitgewerkt.

• Gewenning: Chronisch te weinig slapen laat je brein wennen aan een lager energieniveau. Je denkt dat je “normaal” bent, terwijl je eigenlijk op halve kracht draait. Dat stemt tegelijk hoopvol: er is dus meer mogelijk.

• Stresshormonen en koffie: Cortisol, adrenaline en cafeïne maskeren vermoeidheid, maar lossen niets op.

• Genegeerde signalen: Honger, prikkelbaarheid, brain fog – mijn lichaam gaf de signalen al veel langer. Ik wilde ze gewoon niet linken aan slaap.

🤞 New me?

Slaap is geen luxe en geen zwakte. (Ja, ik heb zelfs ooit gezegd: “Slapen doe ik wel als ik dood ben.” Hoe dom klinkt dat?) Het is een basisvoorwaarde voor gezondheid.

Met een baby die nog niet doorslaapt, kan ik de nachten niet magisch rechttrekken. Wat ik wél kan doen:

• vroeger naar bed gaan

• een avondritueel inbouwen dat me helpt tot rust te komen

• gezonde snacks in huis halen (en de ongezonde buiten laten)

• mild zijn voor mezelf als mijn focus minder is

• slaap en herstel prioriteit geven zodra het kan

• 
  

En vooral: ik heb mijn geloof in de zes-uur-mythe laten varen. Ik ben geen wonderwoman die floreert op weinig slaap. Ik ben iemand die lang de signalen van haar lichaam negeerde. Ik ben gewend geraakt aan overleven op minder – maar dat is niet hetzelfde als goed functioneren.

Herken jij jezelf in de 6-uur-slaapclub? Of ben je klaar om, net als ik, je lidkaart in te leveren?

📚 Gebruikte bronnen:

• Watson et al., 2015 – Consensusverklaring aanbevolen slaapduur volwassenen

• Pellegrino et al., 2014 – DEC2-genmutatie en korte slaap (<1% van de bevolking)

• Spiegel et al., 2004 – Slaaprestrictie en hormonale effecten (ghreline/leptine)

• Van Dongen et al., 2003 – Cognitieve prestaties bij chronisch slaaptekort

• Cohen et al., 2009 – Slaapduur en vatbaarheid voor verkoudheid